Osmanlı Saraybosna’sında Hayatın Zorluklarıyla Başa Çıkmak: Erken Modern Dönem Sınır Toplumunda Azat Edilmiş Köleler ve Eylemlilik

Öz

Bu makale, erken modern Osmanlı dönemi Saraybosna’sında azad edilmiş kölelerin sosyal entegrasyonunu ve eylemliliğini inceleyerek Osmanlı İmparatorluğu’nun toplumsal tarihindeki boşlukları doldurmayı amaçlamaktadır. Son zamanlardaki çalışmalar, kolektif biyografi yaklaşımını kullanarak Osmanlı İmparatorluğu’nda öz-gürleştirilmiş kölelerin eylemliliğini değerlendirmede önemli ilerlemeler kaydetmiş-tir. Ancak, birkaç istisna dışında, çoğunlukla Osmanlı dünyasının iç kısımlarıyla ilgili arşiv materyallerine, özellikle İstanbul Bölgesi’nin kadı sicillerine dikkat edilmiştir. Yazar, Osmanlı sınır bölgelerinin toplumsal tarihini ve Osmanlı İmparatorluğu’ndaki azad edilmiş kölelerin prosopografisini yazmaya bir adım daha yaklaşmak istiyorsak, çeşitli bölgelerden arşiv kaynaklarının dikkate alınması gerektiğini savunmaktadır. Yukarıda belirtilen hedeflere ulaşmak için, bu makale Saraybosna’daki Şeriat mahkemesi kayıtlarında ve ayrıca tapu tahrir defterlerinde ve vakıf belgelerinde bulunan azad edilmiş kölelerle ilgili bilgileri analiz etmeye odaklanmaktadır. Yazar, bu tür kaynakları kullanarak, özgürleştirilmiş erkekler ve özgürleştirilmiş kadınlarla ilgili örneklerde toplumsal yapı ve eylem arasındaki etkileşimini göstermektedir.